Μηχανισμός δράσης
Το GHK (γλυκυλ-L-ιστιδυλ-L-λυσίνη) δεσμεύει ιόντα χαλκού(II) με υψηλή συγγένεια και το μεγαλύτερο μέρος της αναφερόμενης δράσης του αποδίδεται σε αυτό το σύμπλοκο χαλκού. Δεν έχει ταυτοποιηθεί κλασικός μεμβρανικός υποδοχέας· το πεπτίδιο φαίνεται να δρα μέσω της μεταφοράς χαλκού στα κύτταρα και της ευρείας ρύθμισης της γονιδιακής μεταγραφής. Αναλύσεις γονιδιακής έκφρασης συσχετίζουν το GHK με μεταβλημένη έκφραση μεγάλου αριθμού ανθρώπινων γονιδίων, μεταξύ των οποίων πολλά που σχετίζονται με την αναδιαμόρφωση και την αποκατάσταση ιστών (Pickart & Margolina 2018). In vitro, το GHK-Cu διεγείρει τη σύνθεση κολλαγόνου σε καλλιέργειες δερματικών ινοβλαστών (Maquart et al. 1988) και προάγει την παραγωγή γλυκοζαμινογλυκανών και άλλων συστατικών της εξωκυττάριας μήτρας. Σε καλλιέργειες ινοβλαστών, το GHK-Cu αύξησε επίσης την έκφραση MMP-2 και την έκκριση των ιστικών αναστολέων TIMP-1 και TIMP-2 (Siméon et al. 2000), γεγονός που συζητείται ως μηχανισμός αναδιαμόρφωσης τραυμάτων σε προκλινικά μοντέλα. Επιπλέον, έχουν περιγραφεί αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις σε κυτταρικές και ζωικές μελέτες.
Επίπεδο τεκμηρίωσης
Η τεκμηρίωση για το GHK-Cu είναι κυρίως προκλινική. Τα περισσότερα δημοσιευμένα δεδομένα προέρχονται από in vitro συστήματα, όπως καλλιέργειες ινοβλαστών και προφίλ γονιδιακής έκφρασης, καθώς και από ζωικά μοντέλα επούλωσης τραυμάτων. Τα δεδομένα σε ανθρώπους περιορίζονται σε μικρές τοπικές μελέτες στο καλλυντικό πλαίσιο, συνήθως στο δέρμα του προσώπου, οι οποίες ήταν συχνά συνδεδεμένες με τη βιομηχανία, σύντομες και δεν είχαν σχεδιαστεί ως καταχωρισμένες ελεγχόμενες φαρμακευτικές δοκιμές. Δεν υπάρχει συστηματικό πρόγραμμα κλινικής ανάπτυξης: δεν έχουν δημοσιευθεί μελέτες φάσης 1, 2 ή 3 για τη συστηματική χορήγηση GHK-Cu και η ουσία δεν διαθέτει κανονιστική έγκριση ως φαρμακευτικό προϊόν. Η συστηματική φαρμακοκινητική σε ανθρώπους δεν έχει αξιόπιστα χαρακτηριστεί: δεν είναι διαθέσιμη δημοσιευμένη μελέτη σε ανθρώπους για τον χρόνο ημίσειας ζωής του GHK-Cu στο πλάσμα και τα στοιχεία που κυκλοφορούν στη δευτερογενή βιβλιογραφία αντιφάσκουν μεταξύ τους. Κατά συνέπεια, ούτε η αποτελεσματικότητα ούτε η ασφάλεια σε ανθρώπους έχουν τεκμηριωθεί και τα ευρήματα από κυτταρικά και ζωικά μοντέλα δεν μπορούν να επεκταθούν στον άνθρωπο. Σημειώνεται επίσης ότι σημαντικό μέρος της βιβλιογραφίας ανασκόπησης για το GHK-Cu προέρχεται από τον ανακαλυπτή της ουσίας, ο οποίος το διαθέτει και εμπορικά· η ανεξάρτητη επιβεβαίωση είναι αντίστοιχα σπάνια. Επομένως, το GHK-Cu παραμένει ερευνητική ουσία.
Αποθήκευση και χειρισμός
Για τα λυοφιλοποιημένα πεπτίδια εφαρμόζονται γενικά τεκμηριωμένες αρχές χειρισμού: αποθήκευση σε δροσερό, ξηρό περιβάλλον και προστασία από το φως. Μετά την ανασύσταση, τα πεπτιδικά διαλύματα διατηρούνται συνήθως υπό ψύξη στους 2-8 °C στην εργαστηριακή πρακτική και χρησιμοποιούνται εντός λίγων ημερών. Πρόκειται για γενικές οδηγίες χειρισμού πεπτιδίων και όχι για δεδομένα σταθερότητας ειδικά για το προϊόν GHK-Cu.
Ερωτήσεις σχετικά με την ερευνητική τεκμηρίωση
- Για ποιον σκοπό μελετάται το GHK-Cu στην έρευνα;
- Το GHK-Cu μελετάται κυρίως στην έρευνα για το δέρμα και τα τραύματα, για παράδειγμα ως προς τη σύνθεση κολλαγόνου, την αναδιαμόρφωση της εξωκυττάριας μήτρας και τη γονιδιακή έκφραση στις διεργασίες αποκατάστασης. Η βάση δεδομένων αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από μοντέλα κυτταροκαλλιέργειας και ζώων, συμπληρωμένα με μικρές τοπικές μελέτες στο καλλυντικό πλαίσιο. Από αυτά δεν μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα για επιδράσεις σε ανθρώπους.
- Ποια είναι η κατάσταση των τεκμηρίων για το GHK-Cu;
- Τα τεκμήρια είναι κυρίως προκλινικά: κυριαρχούν τα in vitro δεδομένα και τα ζωικά μοντέλα, ενώ λείπουν ελεγχόμενες κλινικές μελέτες συστηματικής χορήγησης. Δεν υπάρχει ούτε συστηματικό πρόγραμμα κλινικής ανάπτυξης ούτε έγκριση ως φαρμακευτικό προϊόν. Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια σε ανθρώπους δεν έχουν τεκμηριωθεί.
Πηγές
- Pickart & Margolina, Int J Mol Sci 2018DOI: 10.3390/ijms19071987PMID: 29986520
- Pickart et al., Oxid Med Cell Longev 2012DOI: 10.1155/2012/324832PMID: 22666519
- Pickart et al., BioMed Res Int 2015DOI: 10.1155/2015/648108PMID: 26236730
- Siméon et al., Life Sci 2000DOI: 10.1016/s0024-3205(00)00803-1PMID: 11045606
- Maquart et al., FEBS Lett 1988DOI: 10.1016/0014-5793(88)80509-xPMID: 3169264
- Pickart & Thaler, Nat New Biol 1973PMID: 4349963
