Mechanizm działania
MOTS-c jest kodowany w krótkiej otwartej ramce odczytu mitochondrialnego genu 12S rRNA. W modelach kultur komórkowych i zwierzęcych peptyd ingeruje w cykl folianowo-metioninowy; opisywane hamowanie tego szlaku prowadzi do kumulacji AICAR, endogennego aktywatora kinazy białkowej aktywowanej przez AMP (AMPK). Za pośrednictwem tej osi AMPK w tych samych modelach opisywano wpływ na komórkowy wychwyt glukozy, translokację GLUT4 oraz przełączanie między utlenianiem glukozy a kwasów tłuszczowych (Lee et al., 2015). W warunkach stresu metabolicznego, takiego jak ograniczenie dostępności glukozy lub stres oksydacyjny, MOTS-c przemieszcza się z mitochondrium do jądra komórkowego i wiąże się z elementami odpowiedzi antyoksydacyjnej (ARE), gdzie wspólnie z czynnikami transkrypcyjnymi, w tym NRF2 i ATF1, współreguluje ekspresję genów adaptujących do stresu (Kim et al., 2018). Dodatkowo MOTS-c opisywany jest jako peptyd indukowany wysiłkiem, którego stężenia wzrastają w mięśniach szkieletowych i osoczu po aktywności fizycznej. Obserwacje te dotyczą poziomu szlaków sygnałowych i nie dowodzą działania terapeutycznego.
Stan dowodów naukowych
Dowody mają głównie charakter przedkliniczny. Lee i współpracownicy w 2015 r. oraz Kim w 2018 r. opisali aktywację AMPK, cykl folianowo-metioninowy i translokację do jądra podczas stresu. U gryzoni badano homeostazę glukozy, insulinooporność i tkankę tłuszczową przy diecie wysokokalorycznej, a u starszych myszy sprawność i homeostazę mięśni (Reynolds, 2021). Dane ludzkie są głównie obserwacyjne: endogenne stężenia po wysiłku (Reynolds) lub ich korelacje z siłą mięśni w małej próbie (Domin, 2023). Źródła nie dostarczają randomizowanej kontrolowanej próby podawania MOTS-c ludziom ani klinicznych wyników fazy 2 lub 3. Farmakokinetyka pozostaje niedostatecznie scharakteryzowana, a metody oznaczania endogennego peptydu różnią się między pracami. Nie ustala to skuteczności, bezpieczeństwa ani dopuszczenia produktu badawczego.
Pytania dotyczące stanu badań
- W jakim celu MOTS-c jest badany?
- Jako mitochondrialny peptyd sygnałowy związany w modelach z AMPK i cyklem folianowo-metioninowym. Badania obejmują glukozę, wrażliwość insulinową, elastyczność metaboliczną, wysiłek i starzenie oraz przemieszczenie do jądra i odpowiedź na stres.
- Jaki jest stan dowodów dotyczących MOTS-c?
- Dominują hodowle i modele gryzoni. U ludzi mierzono przede wszystkim endogenne stężenia w małych kohortach, nie kontrolowany efekt podanego peptydu. Przytoczone źródła nie dostarczają wyników fazy 2 lub 3 ani potwierdzenia skuteczności, bezpieczeństwa lub dopuszczenia konkretnego produktu badawczego.
Źródła
- Lee et al., Cell Metab 2015DOI: 10.1016/j.cmet.2015.02.009PMID: 25738459
- Kim et al., Cell Metab 2018DOI: 10.1016/j.cmet.2018.06.008PMID: 29983246
- Reynolds et al., Nat Commun 2021DOI: 10.1038/s41467-020-20790-0PMID: 33473109
- Domin et al., Int J Mol Sci 2023DOI: 10.3390/ijms241914951PMID: 37834399

