Mechanizm działania
GHK (glicylo-L-histydylo-L-lizyna) wiąże jony miedzi(II) z wysokim powinowactwem, a większość opisywanej aktywności przypisuje się temu kompleksowi miedzi. Klasyczny receptor błonowy nie został zidentyfikowany; zgodnie z aktualnym stanem wiedzy peptyd wydaje się działać poprzez transport miedzi do komórek i szeroką modulację transkrypcji genów. Analizy ekspresji genów łączą GHK ze zmienioną ekspresją dużej liczby genów ludzkich, w tym wielu związanych z remodelowaniem i naprawą tkanek (Pickart & Margolina 2018). In vitro GHK-Cu stymuluje syntezę kolagenu w hodowlach fibroblastów skóry właściwej (Maquart et al. 1988) oraz sprzyja wytwarzaniu glikozaminoglikanów i innych składników macierzy zewnątrzkomórkowej. W hodowlach fibroblastów GHK-Cu zwiększał również ekspresję MMP-2 oraz wydzielanie tkankowych inhibitorów TIMP-1 i TIMP-2 (Siméon et al. 2000), co w modelach przedklinicznych jest dyskutowane jako mechanizm remodelowania ran. W badaniach komórkowych i zwierzęcych opisano dodatkowo działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne.
Stan dowodów naukowych
Większość danych pochodzi z hodowli fibroblastów, analiz ekspresji genów i zwierzęcych modeli gojenia ran. Niewielkie randomizowane badanie po zabiegu laserem CO2 ukończyło 13 osób. Po 12 tygodniach rumień, zmarszczki i obiektywnie oceniana jakość skóry nie różniły się istotnie między grupami; subiektywna satysfakcja była wyższa. Wynik dotyczy konkretnego miejscowego schematu pielęgnacji, nie wstrzykiwanego lub ogólnoustrojowego GHK-Cu. Nie uzasadnia szerokich twierdzeń o skuteczności i bezpieczeństwie. Przytoczone źródła nie dostarczają wiarygodnej ogólnej charakterystyki ludzkiej farmakokinetyki układowej, a sprzeczne wartości z literatury wtórnej nie zastępują pomiaru. Prace przeglądowe porządkują wiedzę, ale nie są dodatkowymi niezależnymi eksperymentami klinicznymi. Nie ustalają również dopuszczenia ani właściwości konkretnego produktu badawczego.
Pytania dotyczące stanu badań
- W jakim celu GHK-Cu jest badany?
- W badaniach skóry i ran, między innymi syntezy kolagenu, macierzy zewnątrzkomórkowej i ekspresji genów. Dominują hodowle i modele zwierzęce. Małe badanie kontrolowane po laserze CO2 dotyczyło miejscowego schematu pielęgnacji, którego wyniki nie opisują ogólnoustrojowego podawania GHK-Cu.
- Jaki jest stan dowodów dotyczących GHK-Cu?
- Oprócz danych przedklinicznych istnieje mała kontrolowana próba miejscowa z 13 osobami kończącymi badanie. Po 12 tygodniach obiektywne parametry nie różniły się istotnie między grupami, choć satysfakcja była wyższa. Wyników nie można przenosić na zastosowania ogólnoustrojowe lub wstrzyknięcia ani uznać za dowód szerokiej skuteczności, bezpieczeństwa lub dopuszczenia materiału badawczego.
Źródła
- Pickart & Margolina, Int J Mol Sci 2018 (przegląd)DOI: 10.3390/ijms19071987PMID: 29986520
- Pickart et al., Oxid Med Cell Longev 2012 (przegląd)DOI: 10.1155/2012/324832PMID: 22666519
- Pickart et al., BioMed Res Int 2015 (przegląd)DOI: 10.1155/2015/648108PMID: 26236730
- Siméon et al., Life Sci 2000DOI: 10.1016/s0024-3205(00)00803-1PMID: 11045606
- Maquart et al., FEBS Lett 1988DOI: 10.1016/0014-5793(88)80509-xPMID: 3169264
- Pickart & Thaler, Nat New Biol 1973PMID: 4349963
- Effects of topical copper tripeptide complex on CO2 laser-resurfaced skin, 2006 (randomizowana próba miejscowa)DOI: 10.1001/archfaci.8.4.252PMID: 16847171
