Werkingsmechanisme
SS-31 bereikt het binnenste mitochondriale membraan onafhankelijk van de membraanpotentiaal. Daar bindt het via elektrostatische en hydrofobe interacties aan cardiolipine, een fosfolipide dat vrijwel uitsluitend in dit membraan voorkomt. Cardiolipine is belangrijk voor de structuur van de cristae en organisatie van de ademhalingsketen. Het overzichtsartikel van Szeto uit 2014 beschrijft dat de binding in cel- en diermodellen de omschakeling van cytochroom c naar een peroxidase remt, terwijl de functie als elektronendrager behouden blijft. Zo werden stabilisering van oxidatieve fosforylering en minder vorming van reactieve zuurstofverbindingen waargenomen. Dit concept werd onderzocht bij ischemie-reperfusieschade, hartfalen en mitochondriale aandoeningen, gevolgd door gerandomiseerde humane studies. Meerdere studies bereikten hun primaire eindpunten niet; de klinische betekenis van het mechanisme blijft open. Voor farmacokinetiek geeft de oorspronkelijke FDA-beoordeling van FORZINITY uit 2025, tabel 103, gemiddelde halfwaardetijden van 3,23 tot 3,93 uur na intraveneuze infusie bij gezonde proefpersonen, met zes personen per cohort. Ongeveer vier uur is een afgeronde intraveneuze studiereferentie, geen algemene waarde voor elke SS-31-formulering of route.
Stand van het bewijs
De klinische resultaten lopen uiteen. Op preklinisch onderzoek volgden onder meer MMPOWER bij primaire mitochondriale myopathie en MMPOWER-3, een fase 3-studie met 218 deelnemers. MMPOWER-3 bereikte geen van beide primaire eindpunten: de zesminutenwandeltest en de vermoeidheidsscore. De fase 2-studie ReCLAIM-2 bij droge leeftijdsgebonden maculadegeneratie bereikte haar primaire eindpunten evenmin. Ook twee cardiale studies waren negatief. PROGRESS-HF vond bij hartfalen met verlaagde ejectiefractie na vier weken geen verbetering van het eind-systolische volume van de linkerhartkamer. EMBRACE STEMI toonde na een hartinfarct geen afname van de infarctgrootte. MMPOWER-3 en de open verlengingsstudie werden na het niet bereiken van de eindpunten beëindigd. In TAZPOWER bij twaalf deelnemers met het Barth-syndroom miste het gerandomiseerde crossoverdeel de primaire eindpunten. De open verlenging liet onder meer verbeteringen in kracht van de kniestrekkers zien. Op 19 september 2025 verleende de FDA via de versnelde procedure toelating aan FORZINITY, NDA 215244, voor het Barth-syndroom. Daarbij diende de kracht van de kniestrekkers als tussentijds klinisch eindpunt. Bevestiging van klinisch voordeel in verdere studies blijft binnen deze procedure nodig. De toelating betreft een zeer zeldzame indicatie en bewijst geen werkzaamheid bij de andere onderzochte ziekten. Het gebruikte geneesmiddel en onderzoeksmateriaal zijn niet uitwisselbaar; deze gegevens stellen geen werkzaamheid of veiligheid van een onderzoeksproduct vast.
Vragen over het onderzoek
- Welke onderzoeksgebieden omvat SS-31?
- SS-31 dient als hulpmiddel bij onderzoek naar cardiolipine en mitochondriale energieprocessen, bijvoorbeeld in modellen van ischemie-reperfusieschade, hartfalen en veroudering. Klinische programma's omvatten MMPOWER, TAZPOWER, ReCLAIM-2, PROGRESS-HF en EMBRACE STEMI. De versnelde FDA-toelating uit 2025 is beperkt tot verbetering van spierkracht bij patiënten met het Barth-syndroom die minstens 30 kg wegen, een zeldzame genetische stoornis van het cardiolipinemetabolisme.
- Betekent de FORZINITY-toelating dat SS-31 breed werkzaam is?
- Nee. De versnelde toelating in september 2025 berust op de kracht van de kniestrekkers als tussentijds eindpunt uit de kleine TAZPOWER-studie bij het Barth-syndroom. MMPOWER-3, ReCLAIM-2 en de cardiale fase 2-studies bereikten hun primaire eindpunten niet. MMPOWER-3 en de open verlenging werden daarna beëindigd. De toelating toont geen algemene werkzaamheid aan en kan niet worden overgedragen op onderzoeksmateriaal.
Bronnen
- Szeto, Br J Pharmacol 2014 (overzichtsartikel)DOI: 10.1111/bph.12461PMID: 24117165
- Gibson et al., Eur Heart J 2016 (EMBRACE STEMI, NCT01572909)DOI: 10.1093/eurheartj/ehv597PMID: 26586786
- Karaa et al., Neurology 2018 (MMPOWER)DOI: 10.1212/WNL.0000000000005255PMID: 29500292
- Butler et al., J Card Fail 2020 (PROGRESS-HF, NCT02788747)DOI: 10.1016/j.cardfail.2020.02.001PMID: 32068002
- Reid Thompson et al., Genetics in Medicine 2021 (TAZPOWER)DOI: 10.1038/s41436-020-01006-8PMID: 33077895
- Karaa et al., Neurology 2023 (MMPOWER-3)DOI: 10.1212/WNL.0000000000207402PMID: 37268435
- ClinicalTrials.gov NCT03323749 (MMPOWER-3, beëindigd)
- ClinicalTrials.gov NCT02976038 (MMPOWER-3, open verlengingsstudie, beëindigd)
- Ehlers et al., Ophthalmol Sci 2025 (ReCLAIM-2)DOI: 10.1016/j.xops.2024.100628PMID: 39605874
- FDA: toelatingsbrief voor FORZINITY, NDA 215244 (2025)
- Shirley, Drugs 2026, Elamipretide: First Approval (overzichtsartikel)DOI: 10.1007/s40265-025-02269-8PMID: 41335372
- FDA: FORZINITY Integrated Review, 2025, tabel 103, gedrukte pagina 187

