Mechanizm działania
Tesamorelina jest agonistą receptora hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH-R) na komórkach somatotropowych przedniego płata przysadki. Wiązanie z receptorem aktywuje szlaki sygnałowe sprzężone z białkiem Gs (cAMP/PKA) oraz stymuluje syntezę i pulsacyjne uwalnianie endogennego hormonu wzrostu (GH), który z kolei pobudza wątrobową produkcję IGF-1. Ponieważ oś pozostaje pod ujemnym sprzężeniem zwrotnym somatostatyny i IGF-1, fizjologiczny wzorzec wydzielania jest w dużej mierze zachowany, co odróżnia ten mechanizm od podawania egzogennego GH. Strukturalnie tesamorelina odpowiada ludzkiemu GHRH(1-44) z grupą trans-3-heksenoylową na N-końcu; modyfikacja ta zwiększa odporność na degradację przez dipeptydylopeptydazę-4 (DPP-4). Mimo to okres półtrwania w osoczu pozostaje krótki i w piśmiennictwie podawany jest jako około 30 minut (oszacowanie z piśmiennictwa). Dalsze skutki dla lipolizy i trzewnej tkanki tłuszczowej badano w badaniach klinicznych.
Stan dowodów naukowych
Tesamorelina należy do nielicznych peptydów tej klasy posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu: w 2010 r. amerykańska FDA dopuściła ją pod nazwą handlową Egrifta do redukcji nadmiaru trzewnej tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej u dorosłych z lipodystrofią związaną z HIV. Dopuszczenie opiera się na randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach wieloośrodkowych (Falutz et al., NEJM 2007; Falutz et al., JAIDS 2010), w których tesamorelina zmniejszała ilość trzewnej tkanki tłuszczowej w porównaniu z placebo; efekt cofał się po przerwaniu leczenia w fazach przedłużonych. W innych pracach klinicznych badano między innymi zawartość tłuszczu w mięśniach i powierzchnię mięśni u dorosłych z HIV (Adrian et al., 2019). Ważny kontekst: dopuszczenie obejmuje wyłącznie to ściśle określone wskazanie. W innych obszarach zastosowania, takich jak zagadnienia metaboliczne lub dotyczące składu ciała poza populacją z HIV, nie ma dopuszczenia do obrotu, a dane pozostają ograniczone. Brakuje długoterminowych danych dotyczących twardych klinicznych punktów końcowych, a wpływ na oś IGF-1 jest w piśmiennictwie omawiany jako wymagający monitorowania. Na podstawie tych danych nie można wyciągać wniosków o skuteczności ani bezpieczeństwie poza badaniami kontrolowanymi.
Przechowywanie i postępowanie
Liofilizowane peptydy na ogół przechowuje się w chłodnym, suchym miejscu, chronionym przed światłem, w zamkniętym pojemniku. Po rekonstytucji odpowiednim rozpuszczalnikiem roztwór zwykle przechowuje się w chłodzie (od 2 do 8 °C) i stosuje w ciągu kilku dni. Są to ogólne wskazówki dotyczące postępowania z liofilizowanymi peptydami, a nie dane o stabilności swoiste dla produktu.
Pytania dotyczące stanu badań
- W jakim celu badana jest tesamorelina?
- W centrum zainteresowania znajduje się oś hormonu wzrostu: jako analog GHRH tesamorelina stymuluje pulsacyjne uwalnianie endogennego hormonu wzrostu. Najlepiej zbadanym kontekstem klinicznym jest redukcja trzewnej tkanki tłuszczowej w lipodystrofii związanej z HIV, czyli wskazaniu, dla którego FDA dopuściła substancję do obrotu jako Egrifta. Badania analizowały dodatkowo punkty końcowe dotyczące składu ciała, takie jak zawartość tłuszczu w mięśniach u dorosłych z HIV.
- Jaki jest stan dowodów dotyczących substancji o nazwie tesamorelina?
- Dla dopuszczonego wskazania dostępne są randomizowane, kontrolowane placebo badania wieloośrodkowe, na podstawie których FDA udzieliła dopuszczenia w 2010 r. Poza tym ściśle określonym wskazaniem dane pozostają ograniczone i nie ma dopuszczenia w innych obszarach zastosowania. Brakuje długoterminowych danych dotyczących twardych klinicznych punktów końcowych, dlatego nie można wyciągać wniosków o skuteczności ani bezpieczeństwie poza badaniami kontrolowanymi.
Źródła
- Falutz et al., NEJM 2007DOI: 10.1056/NEJMoa072375PMID: 18057338
- Falutz et al., JAIDS 2010DOI: 10.1097/QAI.0b013e3181cbdaffPMID: 20101189
- Adrian et al., J Frailty Aging 2019DOI: 10.14283/jfa.2018.45PMID: 31237318
- Drugs@FDA: Egrifta (Tesamorelin), BLA 022505