Werkingsmechanisme
Tesamoreline is een agonist van de receptor voor groeihormoon-releasing hormoon (GHRH-R) op somatotrope cellen van de hypofysevoorkwab. Receptorbinding activeert Gs-eiwitgekoppelde signalering (cAMP/PKA) en stimuleert de synthese en pulsatiele afgifte van endogeen groeihormoon (GH), dat op zijn beurt de hepatische productie van IGF-1 stimuleert. Omdat de as onder negatieve terugkoppeling door somatostatine en IGF-1 blijft, blijft het fysiologische secretiepatroon grotendeels behouden, wat verschilt van toediening van exogeen GH. Structureel komt tesamoreline overeen met humaan GHRH(1-44) met een trans-3-hexenoylgroep aan de N-terminus; deze modificatie verhoogt de resistentie tegen afbraak door dipeptidylpeptidase-4 (DPP-4). De plasmahalfwaardetijd blijft niettemin kort en wordt in de literatuur op ongeveer 30 minuten geschat (schatting uit de literatuur). Stroomafwaartse effecten op lipolyse en visceraal vetweefsel zijn in klinische studies onderzocht.
Stand van het bewijs
Tesamoreline behoort tot de weinige peptiden in deze klasse met een regelgevende toelating: in 2010 heeft de Amerikaanse FDA de stof onder de handelsnaam Egrifta toegelaten voor de vermindering van overtollig visceraal buikvet bij volwassenen met HIV-geassocieerde lipodystrofie. De toelating berust op gerandomiseerde, placebogecontroleerde multicenterstudies (Falutz et al., NEJM 2007; Falutz et al., JAIDS 2010), waarin tesamoreline het viscerale vetweefsel ten opzichte van placebo verminderde; het effect nam na stopzetting in de verlengingsfasen af. Ander klinisch onderzoek onderzocht onder meer het vetgehalte in spieren en het spieroppervlak bij volwassenen met HIV (Adrian et al., 2019). Belangrijke context: de toelating geldt uitsluitend voor deze nauw omschreven indicatie. Voor andere toepassingsgebieden, zoals metabole vraagstukken of lichaamssamenstelling buiten de HIV-populatie, bestaat geen toelating en blijven de gegevens beperkt. Gegevens op lange termijn over harde klinische eindpunten ontbreken, en effecten op de IGF-1-as worden in de literatuur besproken als effecten die monitoring vereisen. Uit dit bewijs kunnen geen conclusies worden getrokken over werkzaamheid of veiligheid buiten gecontroleerde studies.
Opslag en hantering
Gevriesdroogde peptiden worden doorgaans koel, droog en tegen licht beschermd in een gesloten verpakking bewaard. Na reconstitutie met een geschikt oplosmiddel wordt de oplossing meestal gekoeld (2 tot 8 °C) bewaard en binnen enkele dagen gebruikt. Dit zijn algemene aanwijzingen voor de hantering van gevriesdroogde peptiden, geen productspecifieke stabiliteitsgegevens.
Vragen over het onderzoek
- Waarvoor wordt tesamoreline in onderzoek bestudeerd?
- De groeihormoonas staat centraal: als GHRH-analoog stimuleert tesamoreline de pulsatiele afgifte van endogeen groeihormoon. De klinisch best onderzochte context is de vermindering van visceraal vetweefsel bij HIV-geassocieerde lipodystrofie, de indicatie waarvoor de FDA de stof als Egrifta heeft toegelaten. Studies hebben daarnaast uitkomsten voor de lichaamssamenstelling onderzocht, zoals het vetgehalte in spieren bij volwassenen met HIV.
- Wat is de stand van het bewijs voor tesamoreline?
- Voor de toegelaten indicatie bestaan gerandomiseerde, placebogecontroleerde multicenterstudies, op basis waarvan de FDA in 2010 toelating heeft verleend. Buiten deze nauw omschreven indicatie blijven de gegevens beperkt en bestaat geen toelating voor andere toepassingsgebieden. Gegevens op lange termijn over harde klinische eindpunten ontbreken, zodat geen conclusies over werkzaamheid of veiligheid buiten gecontroleerde studies kunnen worden getrokken.
Bronnen
- Falutz et al., NEJM 2007DOI: 10.1056/NEJMoa072375PMID: 18057338
- Falutz et al., JAIDS 2010DOI: 10.1097/QAI.0b013e3181cbdaffPMID: 20101189
- Adrian et al., J Frailty Aging 2019DOI: 10.14283/jfa.2018.45PMID: 31237318
- Drugs@FDA: Egrifta (Tesamorelin), BLA 022505
